Butyraat

Boterzuur van de Griekse βουτυρος (boter) is een korte-keten vetzuur met vier koolstofatomen. Het wordt gevonden in plantaardige oliën en dierlijke vetten. Boterzuur heeft een onaangename geur en een bittere en scherpe smaak.

Boterzuur is de traditionele naam voor de verbindingen van boterzuur. De naam wordt gebruikt in de naam van esters zoals butyraatmonoglyceride en boterzuurzouten (natriumbutyraat).

Boterzuur is de belangrijkste energiebron voor epitheelcellen (colonocyten). Boterzuur is de belangrijkste bron van energie voor epitheelcellen (colonocyten).

 

Waar kan ik butyraat vinden? Welke levensmiddelen bevatten butyraat?

Butyraat zit in boter en ghee als tributyrine (butyrine). Boter kan 3 tot 5% tribuutyrine bevatten. Boterzuur wordt verkregen tijdens de fermentatie van voedingsvezels door de microbiota.

 

Butyraat: een belangrijke metaboliet van het microbioom

De bacteriën die het spijsverteringskanaal koloniseren, vooral de dikke darm, consumeren de prebiotica die we consumeren om zich te kunnen reproduceren. Prebiotica zijn voedingsstoffen die meestal bestaan uit gebonden suikers (oligosacchariden en polysacchariden) met een korte keten, maar die essentieel zijn voor de darmflora.

Deze vezels worden immers door de microbiota omgezet in korteketenvetzuren. Onder hen speelt butyraat een sleutelrol in de darmfysiologie, aangezien het een van de favoriete bronnen van koolstof in de epitheelcellen van de dikke darm is. Zonder butyraat zouden deze cellen een “energietekort” hebben.

Biologische rollen van butyraat

Ten eerste hebben SCFA’s een effect op het maagdarmkanaal en zorgen zij voor een goede darmwerking. Hun voornaamste functie is te dienen als energiebron voor de cellen in de dikke darm. Butyraat is de belangrijkste energiebron voor de colonocyten, of cellen die de bekleding van de dikke darm vormen. Het stelt ze in staat zich te vermenigvuldigen en normaal te functioneren. Zonder deze verbindingen ondergaan deze cellen autofagie en gaan ze uiteindelijk over in apoptose en sterven. 

Butyraat heeft een ontstekingsremmende werking, werkt in op de darmmotiliteit, stimuleert de water- en natriumopname, en helpt de beschermende slijmlaag van de darm in stand te houden. (Canani 2011)

Voordelen van butyraat

Toepassing

Voordelen (Manrique 2017)

DarmontstekingVoedende en ontstekingsremmende werking
CoeliakieVoedende werking op het darmepitheel

Herstelt de balans van de darmflora

Gevoelige dikke darmReguleert de darmmotiliteit

Herstelt de balans van de darmflora

ConstipatieReguleert de darmmotiliteit

Herstelt de balans van de darmflora

Diarree gelieerd aan antibioticaHerstelt de balans van de darmflora
Het gebruik van medicatie kan schade aan het darmepitheel aanbrengen (chemotherapie, ontstekingsremmers, etc.)Voedende werking op het darmepitheel

Herstelt de balans van de darmflora


Klinische studies met butyraat

Crohn

Dertien patiënten met de ziekte van Crohn hebben gedurende 8 weken 4 g/dag butyraat gekregen in tabletvorm met enterische coating. Er is een coloscopie met ileoscopie uitgevoerd, voor en na de behandeling. Het innemen van butyraat werd goed getolereerd en bovendien zijn er verbeteringen opgetreden. Van de negen patiënten (69 %) die op de behandeling hebben gereageerd, zijn er zeven (53 %) hersteld en twee kregen een gedeeltelijke reactie. (Di Sabatino 2015)

Colitis ulcerosa

In Italië is een onderzoek gedaan door 19 gastro-intestinale diensten (onderzoeksgroep GISDI) bij 216 patiënten die lijden aan colitis ulcerosa en die een onvolledige reactie hadden op de standaardbehandeling (mesalazine). In dit onderzoek namen de patiënten, naast de standaardbehandeling (mesalazine 3 x 800 mg/d) drie keer per dag een tablet dat resistent was tegen intestinale absorptie met daarin 300 mg butyraat en 250 mg inuline. Er werd een duidelijke verbetering van de symptomen en van het uiterlijk van de slijmvliezen aangetoond. (Assisi 2008)

Prikkelbare darmsyndroom

Bij het prikkelbare darm syndroom trad bij 66 patiënten die gedurende 12 weken 300 mg boterzuur (oraal) kregen een aanzienlijke vermindering – vergeleken bij het placebo – van de buikpijn tijdens de ontlasting na 4 weken. Er bleek bovendien bij 12 weken een vermindering van constipatie in de controlegroep op een statistisch gezien significante manier. (Banasiewicz 2013)

Diverticulose

Ten slotte is de orale suppletie van boterzuur (butaanzuur) in microcapsule (300 mg/dag) onderzocht met het doel om de diverticulitis bij mensen met diverticulose te verminderen. 73 patiënten met diverticulose hebben meegedaan aan dit willekeurig onderzoek met placebocontrole. Na 12 maanden liet de behandelde groep een aanzienlijke vermindering van het aantal episodes van diverticulitis zien in verhouding tot de controlegroep. (Krokowicz 2014)

Het is belangrijk te vermelden dat de toediening van alle verschillende vormen van boterzuur (butaanzuur) in al deze onderzoeken geen ongewenste effecten heeft gehad en goed getolereerd werd.

 

Klinische studies met tributyrine (butyrine)

Tributyrine geniet tegenwoordig een groeiende belangstelling als bron van boterzuur. In de klinische farmacologische onderzoeken blijkt dit een vorm die goed verdragen wordt (Edelman 2003).

Tot op heden werd tributyrine gebruikt als enterale voeding in combinatie met andere voedingsstoffen. Er zijn meerdere onderzoeken met formules waarin tributyrine zat gedaan bij patiënten in een kritieke fase wat betreft assistentie bij enterale voeding (Scheppach 2003; Beale 2008). De gebruikte dosis bij deze testen was over het algemeen 1 gram tributyrine per dag. Tot de resultaten behoren een vermindering van de constipatie en een verbetering van de gastro-intestinale tolerantie.

Bekijk onze webinar over Korte-keten vetzuren en Darmbacteriën.

 

Twee galenische vormen beschikbaar als butyraat voedingssupplement

De micro-encapsulatie van butyrine zorgt voor een langzame afgifte en een effectieve werking in de dikke darm (3 keer meer butyrine geleverd aan de dikke darm).

Butyrine in capsulevorm werkt overal in de darm en namelijk in de dunne darm.

  • Adding to cart

Assisi RF; GISDI Study Group. Combined butyric acid/mesalazine treatment in ulcerative colitis with mild-moderate activity. Minerva Gastroenterol Dietol 2008;54(3):231-8.

Banasiewicz T, Krokowicz Ł, Stojcev Z, Kaczmarek BF, Kaczmarek E, Maik J, et al. Microencapsulated sodium butyrate reduces the frequency of abdominal pain in patients with irritable bowel syndrome. Colorectal Dis 2013;15(2):204-9.

Beale RJ, Sherry T, Lei K, Campbell-Stephen L, McCook J, Smith J, et al. Early enteral supplementation with key pharmaconutrients improves Sequential Organ Failure Assessment score in critically ill patients with sepsis: outcome of a randomized, controlled, double-blind trial. Crit Care Med 2008;36(1):131-44.

Canani RB, Costanzo MD, Leone L, Pedata M, Meli R, Calignano A. Potential beneficial effects of butyrate in intestinal and extraintestinal diseases. World J Gastroenterol. 2011 28;17(12):1519-28.

Edelman MJ, Bauer K, Khanwani S, Tait N, Trepel J, Karp J, et al. Clinical and pharmacologic study of tributyrin: an oral butyrate prodrug. Cancer Chemother Pharmacol 2003; 51(5):439-44.

Di Sabatino A, Morera R, Ciccocioppo R, Cazzola P, Gotti S, Tinozzi FP, et al. Oral butyrate for mildly to moderately active Crohn’s disease. Aliment Pharmacol Ther 2005;22(9):789-94.

Koh A, De Vadder F, Kovatcheva-Datchary P, Bäckhed F. From Dietary Fiber to Host Physiology: Short-Chain Fatty Acids as Key Bacterial Metabolites. Cell. 2016 Jun 2;165(6):1332-1345. 

Krokowicz L, Stojcev Z, Kaczmarek BF, Kociemba W, Kaczmarek E, Walkowiak J, et al. Microencapsulated sodium butyrate administered to patients with diverticulosis decreases incidence of diverticulitis-a prospective randomized study. Int J Colorectal Dis 2014;29(3):387-93.

Manrique Vergara D., González Sánchez M.E. Short chain fatty acids (butyric acid) and intestinal diseases. Nutr Hosp 2017; 34(Supl. 4):58-6.

Papillon E, Bonaz B, Fournet J. [Short chain fatty acids: effects on gastrointestinal function and therapeutic potential in gastroenterology]. Gastroenterol Clin Biol. 1999 Jun-Jul;23(6-7):761-9. Review. 

Scheppach WM. Intestamin and acute pancreatitis. Clin Nutr 2003;22(Supp. 1):32.